Combined ratio (wskaźnik szkodowo-kosztowy) to suma loss ratio i expense ratio. Pokazuje, jaki procent składki zarobionej ubezpieczyciel wydaje na odszkodowania i koszty działalności. CR poniżej 100% oznacza zysk techniczny, powyżej 100% — stratę na działalności ubezpieczeniowej.
W 2023 roku polskie OC komunikacyjne miało combined ratio 104%, co przełożyło się na stratę ok. 580 mln zł. Dwa lata później, w I połowie 2025 r., wskaźnik spadł do 99,5%, a sektor wykazał rekordowy zysk 12,47 mld zł.
To jeden z najważniejszych wskaźników finansowych w ubezpieczeniach majątkowych. Wpływa bezpośrednio na to, ile zapłacisz za polisę i jak stabilny finansowo jest Twój ubezpieczyciel. Bez względu na to, czy jesteś brokerem, dyrektorem finansowym firmy, czy inwestorem giełdowym.
Znajdziesz tu wzór, interpretację progu 100%, aktualne dane z polskiego rynku 2024-2025 oraz porównanie CR z loss ratio i expense ratio na konkretnych liczbach KNF i PIU.
Najważniejsze informacje
- Combined ratio = loss ratio + expense ratio — mierzy rentowność techniczną ubezpieczyciela majątkowego (wyłącznie Dział II).
- CR poniżej 100% oznacza zysk techniczny, powyżej 100% — stratę pokrywaną z dochodów inwestycyjnych.
- OC komunikacyjne w Polsce osiągnęło CR 104,29% w 2023 r. — strata techniczna wyniosła ok. 580 mln zł.
- W I połowie 2025 r. CR OC spadło do 99,5%, a cały sektor wypracował rekordowy zysk 12,47 mld zł.
- Średnia składka OC wzrosła z 478 zł (2023) do 537 zł (H1 2025) jako bezpośrednia reakcja na stratę techniczną.
- Loss ratio OC obniżyło się z ~85% (2023) do 77,01% (H1 2025) — efekt podwyżek i zaostrzenia underwritingu.
- PZU celuje w CR poniżej 90% w strategii 2024-2027, podczas gdy zachodnioeuropejski standard zdrowego rynku to 95-98%.
Czym jest combined ratio? Definicja wskaźnika szkodowo-kosztowego
Combined ratio to suma kosztów odszkodowań i działalności podzielona przez składkę zarobioną brutto. Pokazuje rentowność techniczną ubezpieczyciela majątkowego.
Wskaźnik finansowy mierzący efektywność techniczną ubezpieczyciela majątkowego, wyrażony jako stosunek sumy odszkodowań i kosztów działalności do składki zarobionej brutto. Wartość poniżej 100% oznacza zysk na działalności podstawowej, powyżej 100% — stratę techniczną. Źródło: PIU, Słownik pojęć ubezpieczeniowych.
Polska Izba Ubezpieczeń definiuje wskaźnik jako relację sumy odszkodowań brutto skorygowanych o zmianę rezerw, powiększonych o koszty akwizycji, koszty administracyjne i pozostałe koszty techniczne, do składki zarobionej brutto. Tę samą definicję stosuje KNF w Biuletynach kwartalnych i rocznych. To praktyczny standard rynkowy w Polsce.
W ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. 2024 poz. 838) próżno szukać legalnej definicji CR. Wskaźnik wynika z zasad rachunkowości ubezpieczeniowej i praktyki raportowania nadzorczego. Konstrukt branżowy, a nie pojęcie prawne.
- Combined ratio mierzy, czy ubezpieczyciel zarabia na samym ubezpieczaniu — bez uwzględnienia zysków z inwestowania składek
- Wskaźnik dotyczy wyłącznie Działu II (ubezpieczenia majątkowe i pozostałe osobowe)
- Standard definicyjny ustala PIU, a stosuje go KNF w raportach nadzorczych
Wskaźnik dotyczy wyłącznie ubezpieczeń majątkowych. Dla ubezpieczeń na życie (Dział I) stosuje się inne miary efektywności: New Business Value (NBV), profitability ratios czy embedded value. Próba liczenia CR dla polisy życiowej nie ma sensu metodologicznego.
W polskiej literaturze spotkasz kilka synonimów: wskaźnik mieszany, wskaźnik zespolony, wskaźnik łączony, wskaźnik szkodowo-kosztowy. Wszystkie oznaczają to samo.
W angielskiej literaturze branżowej spotkasz też skrót COR (Combined Operating Ratio) — używany zamiennie z combined ratio przez analityków rynku ubezpieczeniowego, szczególnie w raportach giełdowych PZU.
Wzór combined ratio — loss ratio + expense ratio krok po kroku
Combined ratio = loss ratio + expense ratio. Loss ratio to stosunek odszkodowań do składki, expense ratio to stosunek kosztów działalności do składki.
Wzór podstawowy wygląda tak:
CR = (Odszkodowania + Koszty działalności) / Składka zarobiona brutto × 100%
Licznik zawiera dwie główne pozycje, mianownik jedną. Brzmi prosto, ale każdy element ma swoją złożoną definicję rachunkową.
Loss ratio — wskaźnik szkodowości
Loss ratio liczy się jako odszkodowania i świadczenia brutto skorygowane o zmianę rezerw na niewypłacone odszkodowania, dzielone przez składkę zarobioną brutto. To pierwszy z dwóch komponentów CR. Pokazuje, jaką część składki ubezpieczyciel oddaje poszkodowanym.
Spadek o blisko 3 punkty procentowe to efekt podwyżek składek z lat 2023-2024 oraz zaostrzenia underwritingu po stratach na OC w 2023 r.
Expense ratio — wskaźnik kosztów
Expense ratio obejmuje trzy główne pozycje: koszty akwizycji (prowizje pośredników, marketing), koszty administracyjne (wynagrodzenia, IT, infrastruktura) oraz pozostałe koszty techniczne na udziale własnym.
Z tej kwoty ok. 18 mld zł stanowiły koszty akwizycji, a 5,46 mld zł — koszty administracyjne. Główną pozycją w expense ratio jest więc prowizja akwizycyjna wypłacana pośrednikom.
CR brutto vs CR netto
Dla pełnej oceny TU używa się też CR netto — po uwzględnieniu udziału reasekuratora w odszkodowaniach i składkach. CR netto pokazuje wynik na zatrzymanym ryzyku własnym ubezpieczyciela. To, co ostatecznie obciąża jego bilans po odjęciu ochrony reasekuracyjnej.
- Do policzenia CR potrzebujesz trzech liczb z raportu TU: składki zarobionej brutto, odszkodowań oraz kosztów działalności
- Mianownik to składka zarobiona, nie przypisana — uwzględnia zmianę rezerwy składek
- Alternatywny zapis: CR = Loss ratio + Expense ratio
Przykład praktyczny: TU z 1 mld zł składki zarobionej, 700 mln zł odszkodowań i 250 mln zł kosztów ma CR = (700+250)/1000 = 95%. Zysk techniczny 50 mln zł. Loss ratio wynosi 70%, expense ratio 25%, razem 95%.
Jak interpretować combined ratio? Próg 100% i benchmarki rynkowe
Combined ratio poniżej 100% oznacza zysk techniczny, równe 100% — break-even, powyżej 100% — stratę pokrywaną z dochodów inwestycyjnych ubezpieczyciela.
Przełóżmy to na konkrety. CR 95% oznacza, że z każdych 100 zł składki zostaje 5 zł zysku technicznego. Pieniędzy, które ubezpieczyciel zarobił wyłącznie na ubezpieczaniu, bez zysków z inwestycji. CR 100% to break-even — TU nie zarabia ani nie traci na underwritingu, a cały wynik zależy od portfela aktywów. Przy CR 104% (jak polskie OC w 2023 r.) na każde 100 zł składki ubezpieczyciel wydaje 104 zł, a brakujące 4 zł musi pokryć z dochodów inwestycyjnych.
| Wartość CR | Znaczenie | Wpływ na cenę polisy |
|---|---|---|
| < 90% | Bardzo dobry wynik techniczny — TU zarabia >10 zł z 100 zł składki | Stabilne ceny, możliwe obniżki w konkurencyjnych liniach |
| 90-95% | Dobry wynik — solidna rentowność underwritingowa | Składki stabilne, niewielkie korekty inflacyjne |
| 95-100% | Akceptowalny — wąski margines zysku technicznego | Możliwe podwyżki przy wzroście szkód |
| = 100% | Break-even — zysk tylko z inwestycji | Wysokie ryzyko podwyżek przy pogorszeniu szkodowości |
| > 100% | Strata techniczna — sytuacja kryzysowa | Nieuniknione podwyżki składek (przykład OC 2024) |
Benchmarki branżowe
Zachodnioeuropejski standard zdrowego CR mieści się w przedziale 95-98%. Polski sektor majątkowy oscyluje wokół 92-96%, co plasuje go w czołówce europejskiej. Sektor reasekuracji często operuje przy CR 85-95%. Niższe wartości wynikają z bardziej selektywnego underwritingu i wyższych marż.
PZU jako lider polskiego rynku celuje w CR poniżej 90% w ramach strategii 2024-2027 — to znacznie ambitniejszy benchmark niż sektorowa średnia ~95%. Cel powiązany jest ze zwrotem z kapitału (ROE) powyżej 17,5%.
- Sam wskaźnik CR<100% nie wystarczy — porównaj go z benchmarkiem segmentu i kierunkiem trendu
- CR 95% to dobry wynik w OC komunikacyjnym, ale przeciętny w ubezpieczeniach korporacyjnych (standard 90-92%)
- Cel PZU <90% jest ambitniejszy niż średnia rynkowa — odzwierciedla pozycję lidera
Combined ratio na polskim rynku 2024-2025 — dane KNF i PIU
Combined ratio polskiego OC komunikacyjnego spadło z 104,29% w 2023 r. do około 99,5% w I połowie 2025 r. Efekt podwyżek składek i zaostrzenia underwritingu.
To jedna z najbardziej dynamicznych zmian w polskim sektorze ubezpieczeniowym ostatnich lat. Strata techniczna ok. 580 mln zł na OC w 2023 r. wymusiła reakcję wszystkich towarzystw. Wszyscy podnieśli składki i zaczęli ostrzej selekcjonować ryzyko.
| Segment / Rok | 2023 | 2024 | H1 2025 |
|---|---|---|---|
| OC komunikacyjne | ~104,29% (strata) | ~99,98% (break-even) | ~99,5% (zysk 53 mln zł) |
| Dział II łącznie (szacunek) | ~95-97% | ~94-96% | ~92-96% |
| Loss ratio OC | ~85% | 79,76% | 77,01% |
| Średnia składka OC | 478 zł | 524 zł | 537 zł |
Cały Dział II vs OC komunikacyjne
Widać silny kontrast między segmentami. OC komunikacyjne balansuje na granicy rentowności, podczas gdy cały Dział II (z majątkiem, NNW, finansowymi) utrzymuje CR w przedziale 92-96%. Sektor jako całość pozostaje rentowny technicznie. To klucz do zrozumienia, dlaczego rekordowy wynik finansowy współistnieje z presją na ceny OC.
Powódź IX 2024 i kontekst OECD
Powódź z września 2024 r. obciążyła wskaźniki ubezpieczeń mienia i szkód żywiołów. Polska należała w 2024 r. do mniejszości krajów OECD (28%) z pogorszeniem CR rok do roku — w pozostałych 72% państw wskaźnik się poprawił. To wyjątkowy kontekst, który trzeba uwzględnić przy międzynarodowych porównaniach.
Rekordowy zysk sektora pokazuje, że niski CR działu majątkowego — w połączeniu z dobrymi wynikami inwestycyjnymi — przekłada się na finansowe bezpieczeństwo rynku, mimo że OC komunikacyjne balansuje na granicy rentowności.
Składki przypisane brutto Działu II w 2024 r. wyniosły 62,07 mld zł (+6,0% r/r). Wzrost składek był więc szybszy niż wzrost kosztów operacyjnych. To tłumaczy spadek expense ratio i poprawę CR.
Średnia wartość CR dla sektora nie oddaje sytuacji pojedynczego TU. W 2025 r. 6 ubezpieczycieli w OC miało CR >100% mimo rentowności całego rynku — analizuj zawsze konkretne towarzystwo, nie tylko dane zagregowane.
Na rynku trwa równolegle wojna cenowa. Warta przejęła pozycję lidera OC od PZU, co zmusza konkurentów do walki o udział w rynku kosztem marży. Efekt? Sektor wraca do rentowności, ale presja konkurencyjna może w 2026 r. ponownie zepchnąć CR w stronę 100%.
- Polski rynek pokazuje cykl: strata techniczna w OC 2023 → podwyżki składek 2023-2024 → powrót do rentowności 2024-2025 → presja konkurencyjna i ryzyko nowej straty 2026
- Sektor jako całość zarabia, ale OC komunikacyjne pozostaje najbardziej wrażliwym segmentem
- Średnia składka OC wzrosła z 478 zł (2023) do 537 zł (H1 2025) — efekt walki z CR>100%
Wybierasz ubezpieczyciela dla firmy? Pomożemy zinterpretować wskaźniki finansowe konkretnych TU i dobrać ochronę dopasowaną do Twojego profilu ryzyka. Bezpłatna konsultacja z ekspertem.
Combined ratio vs loss ratio vs expense ratio — porównanie wskaźników
Loss ratio mierzy szkodowość, expense ratio mierzy koszty działalności, a combined ratio łączy oba w jeden wskaźnik rentowności technicznej ubezpieczyciela.
To trzy uzupełniające się perspektywy na ten sam mianownik — składkę zarobioną brutto. Każdy wskaźnik odpowiada na inne pytanie o efektywność ubezpieczyciela.
| Wskaźnik | Co mierzy | Typowy zakres polski | Przykład OC 2025 H1 |
|---|---|---|---|
| Loss ratio | Szkodowość — odszkodowania / składki | 60-85% | 77,01% |
| Expense ratio | Koszty działalności / składki | 20-30% | ~22,5% (szacunek) |
| Combined ratio | Suma obu = rentowność techniczna | 85-110% | ~99,5% |
| CR netto (po reasekuracji) | CR na udziale własnym TU | różni się o 1-5 pp od brutto | Zależne od programu reasekuracji |
Loss ratio — jakość underwritingu
Szkodowość pokazuje, jaką część składki ubezpieczyciel wypłaca poszkodowanym. To miara jakości underwritingu i selekcji ryzyka. Wysokie loss ratio sygnalizuje, że TU przyjmuje zbyt ryzykowne polisy lub źle wycenia składkę. Niskie — że selekcja ryzyka działa.
Expense ratio — efektywność operacyjna
Expense ratio pokazuje efektywność operacyjną TU. Obejmuje prowizje pośredników, marketing, IT, wynagrodzenia, infrastrukturę. Wysokie expense ratio bez wysokiego loss ratio oznacza drogi w obsłudze ubezpieczyciel — kosztowny aparat sprzedaży lub rozdęta administracja.
Combined ratio — pełny obraz
CR to suma obu — pokazuje całkowitą rentowność na działalności ubezpieczeniowej, bez uwzględnienia inwestycji. To wskaźnik, który najlepiej oddaje, czy TU zarabia na samym ubezpieczaniu.
Przykład interpretacji: TU z loss ratio 75% i expense ratio 22% ma CR = 97%. Z każdych 100 zł składki 75 zł idzie na szkody, 22 zł na koszty, a 3 zł stanowi zysk techniczny.
CR brutto vs CR netto
Jeszcze jedno rozróżnienie. CR brutto liczy się przed reasekuracją, netto — po uwzględnieniu udziału reasekuratora w odszkodowaniach i składkach. Różnica może wynosić nawet kilka punktów procentowych. Dla małych TU z agresywnym programem reasekuracyjnym CR netto bywa znacznie korzystniejszy niż brutto, bo reasekurator pokrywa największe szkody.
- Patrz na wszystkie trzy wskaźniki łącznie — same liczby zagregowane mogą wprowadzać w błąd
- Niski loss ratio + wysoki expense ratio = drogi w obsłudze TU
- Wysoki loss ratio + niski expense ratio = TU ze złą selekcją ryzyka
Najczęstsze błędy w interpretacji combined ratio
Combined ratio nie obejmuje zysków z inwestycji. Ubezpieczyciel z CR 102% może być wciąż rentowny dzięki dochodom z portfela aktywów.
To najczęstsza pułapka interpretacyjna. CR mierzy wyłącznie rentowność techniczną. Pełny zysk TU obejmuje także wynik inwestycyjny: dochody z obligacji, akcji, depozytów, nieruchomości. Duzi ubezpieczyciele zarządzają portfelami wartymi dziesiątki miliardów złotych, a dochody z nich potrafią z naddatkiem pokryć stratę techniczną.
Najczęstszy błąd: traktowanie CR > 100% jako bankructwa TU. W praktyce wiele dużych ubezpieczycieli operuje krótkookresowo z CR powyżej 100% — kluczowy jest średnioterminowy trend i wynik łączny po inwestycjach.
Pięć typowych błędów
Mylenie CR z całkowitym zyskiem TU. CR mierzy tylko rentowność techniczną, a pełny wynik obejmuje też inwestycje. Mała strata techniczna nie oznacza problemów finansowych, jeśli portfel inwestycyjny pracuje.
Porównywanie CR między działami. Wskaźnik dotyczy wyłącznie Działu II. Dla ubezpieczeń na życie stosuje się NBV i inne miary profitability. Zestawianie CR PZU Życie z CR PZU SA jest metodologicznie błędne.
Ignorowanie różnicy CR brutto i netto. W analizach reasekuracyjnych kluczowy jest CR netto na udziale własnym, który może drastycznie różnić się od brutto. Patrząc tylko na jedną wersję wskaźnika, masz niepełny obraz.
Brak kontekstu segmentu. CR 95% jest świetny w OC komunikacyjnym, ale przeciętny w ubezpieczeniach majątkowych korporacyjnych, gdzie standard to 90-92%. Te same liczby znaczą co innego w różnych liniach biznesu.
Pomijanie kierunku trendu. Pojedyncza wartość CR mówi mało. Ważne jest, czy wskaźnik rośnie czy spada r/r i jakie segmenty napędzają zmianę.
Duży ubezpieczyciel z CR>100% kontra mały TU
Scenariusz mniejszego TU: Mały ubezpieczyciel OC z CR 108% i bez znaczących inwestycji wykazał stratę netto — KNF zażądała planu naprawczego.
Scenariusz dużego gracza: Lider rynku z CR 102% w OC, ale z portfelem inwestycyjnym przekraczającym 50 mld zł, zamknął rok z miliardowym zyskiem netto dzięki dochodom z inwestycji. CR był chwilowo wysoki, ale grupa pozostała stabilna.
Wniosek: Ten sam wskaźnik CR oznacza co innego dla różnych TU — kontekst wielkości portfela inwestycyjnego jest kluczowy.
- CR to wskaźnik kontekstowy — porównuj zawsze z benchmarkiem segmentu, historią TU, wynikiem inwestycyjnym i wskaźnikiem wypłacalności Solvency II
- CR > 100% nie oznacza bankructwa — oznacza tylko stratę techniczną
- Trend r/r ma większą wartość informacyjną niż pojedynczy odczyt
Co combined ratio oznacza dla klienta B2B i inwestora?
Combined ratio powyżej 100% u ubezpieczyciela zapowiada podwyżki składek. Średnia składka OC w Polsce wzrosła z 478 zł w 2023 r. do 537 zł w H1 2025 r. jako efekt walki z CR>100%.
To nie jest wskaźnik wyłącznie dla analityków finansowych. Combined ratio ma praktyczne znaczenie dla każdej grupy decyzyjnej, która styka się z ubezpieczeniami w wymiarze biznesowym.
Dla klienta B2B (CFO, risk manager)
CR ubezpieczyciela to sygnał stabilności finansowej i prognoza przyszłych cen polis. Wybierając TU z trwale wysokim CR ryzykujesz dwoma rzeczami: presją na podwyżki przy odnowieniu polisy oraz potencjalnymi problemami z terminowością wypłat w segmentach najbardziej obciążonych szkodami. To ważne przy długoterminowych umowach korporacyjnych (OC, majątek, cyber, D&O).
Dla brokera ubezpieczeniowego
Znajomość CR pozwala uczciwie tłumaczyć klientowi, dlaczego stawki rosną. Argument merytoryczny zamiast „tak po prostu jest”. Broker, który potrafi pokazać dane KNF o CR segmentu, buduje zaufanie i pozycjonuje się jako ekspert, a nie pośrednik z cennikiem.
Dla inwestora giełdowego
CR to kluczowy KPI obok ROE i wskaźnika Solvency II. Niski CR przy stabilnym ROE = zdrowa spółka. Wysoki CR + niski ROE = czerwona flaga. Cel strategiczny PZU CR<90% to konkretny benchmark do śledzenia kwartał po kwartale.
Podwyżki nie są kaprysem ubezpieczycieli — to konsekwencja straty technicznej z 2023 r. CR > 100% oznacza, że TU traci na każdej polisie, a jedyną racjonalną reakcją jest podniesienie składek.
Ograniczenia wskaźnika dla klienta
CR ma swoje ograniczenia. Nie pokazuje jakości obsługi szkód, terminowości wypłat ani liczby skarg. Ubezpieczyciel z niskim CR może być sprawny finansowo, ale uciążliwy w likwidacji szkód. Dlatego CR warto uzupełniać o rating ubezpieczyciela, ranking skarg KNF i opinie brokerów.
- Combined ratio z ostatnich 3 lat — czy poniżej 100% i jaki trend
- Współczynnik wypłacalności Solvency II — minimum 150%, optymalnie >200%
- Rating finansowy (S&P, Moody's, AM Best) — minimum A-
- Wskaźnik skarg KNF dla danej linii ubezpieczeń
- Wynik techniczny w segmencie, który mnie interesuje (OC, majątek, cyber)
- Combined ratio to praktyczny sygnał dla każdego klienta B2B: TU z CR trwale poniżej 95% ma większą stabilność cen i mniejsze ryzyko nagłych podwyżek przy odnowieniu polisy
- Dla brokera CR to argument merytoryczny w rozmowie o cenie
- Dla inwestora to kluczowy KPI obok ROE i Solvency II
Combined ratio łączy perspektywę regulatora, ubezpieczyciela, brokera, klienta korporacyjnego i inwestora w jedną liczbę. Pokazuje, czy TU zarabia na samym ubezpieczaniu — bez maski dochodów inwestycyjnych. Próg 100% dzieli zysk techniczny od straty, a benchmark zdrowego rynku to przedział 92-96% dla Działu II.
Polski rynek pokazuje pełen cykl wskaźnika: strata techniczna w OC 2023 r. (CR ~104,29%), podwyżki składek, powrót do rentowności w 2024-2025 r. (CR ~99,5%) i rekordowy zysk sektora 12,47 mld zł. Klient B2B, broker i inwestor — każdy czyta tę samą liczbę inaczej, ale wszyscy potrzebują jej do trafnych decyzji.
Dane są aktualne na H1 2025. Wskaźniki finansowe szybko się dezaktualizują, więc do bieżącej analizy zaglądaj do Biuletynów kwartalnych KNF i raportów PIU.
Porozmawiajmy — pomożemy zinterpretować combined ratio konkretnych ubezpieczycieli i dobrać polisę dopasowaną do Twojego biznesu. Bezpłatna konsultacja z ekspertem, bez zobowiązań.
Kluczowe informacje do zapamiętania
- Wskaźnik CR sumuje loss ratio i expense ratio — przekroczenie progu 100% sygnalizuje stratę na samym ubezpieczaniu, lecz nie oznacza automatycznie problemów finansowych spółki.
- Polski cykl w OC: strata techniczna ~580 mln zł w 2023 r. wymusiła podwyżki składek, które do H1 2025 r. sprowadziły CR do 99,5% i przyniosły sektorowi rekordowy zysk 12,47 mld zł.
- Interpretacja CR wymaga kontekstu segmentu — ten sam poziom 95% jest świetnym wynikiem w OC komunikacyjnym, a przeciętnym w ubezpieczeniach korporacyjnych, gdzie standard to 90-92%.
- Ubezpieczyciel z trwale niskim CR (poniżej 95%) daje klientowi B2B większą przewidywalność cen polis przy odnowieniu umowy.
- CR to jeden z trzech kluczowych KPI dla inwestora giełdowego — analizuj go zawsze razem z ROE i współczynnikiem wypłacalności Solvency II.
- Dane KNF i PIU szybko się dezaktualizują — do bieżącej analizy konkretnego TU sięgaj po kwartalne biuletyny KNF, nie tylko zagregowane dane rynkowe.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest combined ratio w ubezpieczeniach?
Combined ratio to wskaźnik finansowy mierzący rentowność techniczną ubezpieczyciela majątkowego — pokazuje, jaki procent składki zarobionej brutto TU wydaje łącznie na odszkodowania i koszty działalności. Polska Izba Ubezpieczeń definiuje go jako relację sumy odszkodowań brutto skorygowanych o zmianę rezerw, powiększonych o koszty akwizycji, koszty administracyjne i pozostałe koszty techniczne, do składki zarobionej brutto. Wskaźnik dotyczy wyłącznie Działu II (ubezpieczenia majątkowe i pozostałe osobowe) — dla polis życiowych stosuje się inne miary, jak New Business Value czy embedded value.
Jak obliczyć combined ratio? Jaki jest wzór?
Wzór podstawowy: CR = (Odszkodowania + Koszty działalności) / Składka zarobiona brutto × 100%. Równoważny zapis to CR = Loss ratio + Expense ratio, gdzie loss ratio to odszkodowania podzielone przez składkę zarobioną, a expense ratio to koszty działalności podzielone przez składkę zarobioną. Przykład z artykułu: TU z 1 mld zł składki zarobionej, 700 mln zł odszkodowań i 250 mln zł kosztów ma CR = (700 + 250) / 1000 × 100% = 95%, co oznacza 50 mln zł zysku technicznego. Mianownikiem jest zawsze składka zarobiona, nie przypisana — uwzględnia zmianę rezerwy składek.
Co oznacza combined ratio 100%?
CR równe 100% to punkt break-even — ubezpieczyciel nie zarabia ani nie traci na samym ubezpieczaniu, a cały wynik finansowy zależy od dochodów z portfela inwestycyjnego. Przy CR 104% (jak polskie OC komunikacyjne w 2023 r.) na każde 100 zł zebranej składki TU wydaje 104 zł na odszkodowania i koszty, a brakujące 4 zł musi pokryć z inwestycji. Wartość poniżej 100% oznacza zysk techniczny — np. CR 95% to 5 zł zysku z każdych 100 zł składki.
Czy combined ratio 95% to dobry wynik?
To zależy od segmentu — kontekst jest kluczowy. W OC komunikacyjnym CR 95% to dobry wynik z solidną rentownością underwritingową. Jednak w ubezpieczeniach korporacyjnych majątkowych standard branżowy wynosi 90-92%, więc ten sam poziom CR byłby tam oceniany jako przeciętny. Zachodnioeuropejski benchmark zdrowego rynku mieści się w przedziale 95-98%, a polski sektor majątkowy oscyluje wokół 92-96%, plasując go w czołówce europejskiej. PZU jako lider rynku celuje nawet w CR poniżej 90%.
Jakie combined ratio mają polscy ubezpieczyciele?
OC komunikacyjne przeszło wyraźny cykl: CR wynosił ~104,29% w 2023 r. (strata techniczna ~580 mln zł), ~99,98% w 2024 r. (break-even), a w I połowie 2025 r. spadł do ~99,5%, przynosząc zysk 53 mln zł. Cały Dział II łącznie utrzymuje CR w przedziale 92-96%, co oznacza, że sektor jako całość pozostaje rentowny technicznie. Dane zagregowane mogą jednak mylić — w 2025 r. 6 ubezpieczycieli w samym segmencie OC miało CR powyżej 100%, mimo że rynek jako całość wykazywał rentowność.
Czym różni się combined ratio od loss ratio?
Loss ratio mierzy wyłącznie szkodowość — stosunek odszkodowań do składki zarobionej — i pokazuje jakość underwritingu oraz selekcji ryzyka. Expense ratio mierzy koszty działalności (prowizje, IT, wynagrodzenia, administracja) w relacji do składki zarobionej i odzwierciedla efektywność operacyjną TU. Combined ratio to suma obu wskaźników, dająca pełny obraz rentowności technicznej. Dla OC w H1 2025: loss ratio wynosił 77,01%, expense ratio szacunkowo ~22,5%, co daje CR ~99,5%.
Czy ubezpieczyciel z combined ratio powyżej 100% bankrutuje?
Nie — CR powyżej 100% oznacza jedynie stratę techniczną na działalności ubezpieczeniowej, a nie bankructwo. Ubezpieczyciel zarabia również na portfelu inwestycyjnym (obligacje, akcje, depozyty, nieruchomości), który u dużych graczy może przekraczać 50 mld zł. Duży ubezpieczyciel z CR 102%, ale z rozbudowanym portfelem inwestycyjnym, może zamknąć rok z miliardowym zyskiem netto. Kluczowy jest średnioterminowy trend CR oraz wynik łączny po uwzględnieniu inwestycji — małe TU bez znaczących aktywów inwestycyjnych są natomiast znacznie bardziej narażone na realne problemy finansowe.