Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ to bezpłatny dokument NFZ, który daje takie same prawa do leczenia w krajach UE i EFTA jak fizyczna karta EKUZ. Wniosek złożysz przez aplikację mojeIKP albo osobiście w oddziale NFZ. Dokument wystawiany jest na maksymalnie 30 dni do przodu lub 90 dni wstecz.
Wylot za 3 dni, a karty EKUZ nie ma. Albo gorzej — leżysz w hiszpańskim szpitalu z zapaleniem ucha, a karta została w domu. Bez paniki: NFZ wystawi certyfikat zastępujący w 5 dni roboczych, a przy osobistej wizycie zwykle od ręki.
Certyfikat rozwiązuje dwa różne problemy: brak karty przed wyjazdem oraz zwrot kosztów leczenia po powrocie. Większość poradników w internecie nie tłumaczy tej różnicy ani nie uwzględnia zmian z 2025 i 2026 roku.
W tym poradniku znajdziesz różnicę między trybem prospektywnym (30 dni) a retrospektywnym (90 dni), procedurę krok po kroku przez mojeIKP i osobiście, instrukcję awaryjną gdy jesteś już za granicą oraz listę tego, czego certyfikat NIE pokrywa.
Najważniejsze informacje
- Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ kosztuje 0 zł i daje identyczne prawa jak karta EKUZ
- Wniosek złożysz wyłącznie przez mojeIKP lub osobiście w oddziale NFZ – ePUAP wyłączony od 1 stycznia 2026 r.
- Tryb prospektywny chroni pobyt do 30 dni do przodu; tryb retrospektywny obejmuje leczenie do 90 dni wstecz
- Czas wydania: 5 dni roboczych online lub od ręki przy osobistej wizycie w NFZ
- Od 31 stycznia 2025 r. e-certyfikat jest zawieszony – dokument wydawany wyłącznie w formie papierowej
- Certyfikat nie pokrywa repatriacji ani ratownictwa górskiego – polisa turystyczna kosztuje 30–50 zł/tydzień
- Numer awaryjny NFZ: 800 190 590 (bezpłatny z Polski, pn–pt 8:00–16:00)
Czym jest certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ?
To bezpłatny dokument NFZ dający te same prawa do leczenia w UE i EFTA co fizyczna karta EKUZ. Wystawiany jest w wyjątkowych okolicznościach — gdy karta nie istnieje, jest niedostępna albo trzeba potwierdzić prawo do świadczeń wstecz.
Bezpłatny dokument wydawany przez NFZ na podstawie art. 50 ust. 16 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 1461) oraz Rozporządzenia WE 883/2004 (art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 1). Potwierdza prawo osoby ubezpieczonej do niezbędnych, nieplanowanych świadczeń zdrowotnych w państwach UE i EFTA — z zakresem identycznym jak karta EKUZ. Wydawany w wyjątkowych okolicznościach: brak lub zagubienie karty, pilna potrzeba leczenia, refundacja po powrocie.
Zakres uprawnień jest identyczny z kartą EKUZ. Posiadacz certyfikatu ma prawo do leczenia w publicznym systemie zdrowia kraju pobytu na takich samych warunkach jak miejscowi ubezpieczeni — łącznie z opłatami współfinansującymi (na przykład za hospitalizację we Francji czy receptę w Niemczech).
Dokument jest bezpłatny dla każdej osoby objętej publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. Żadnej opłaty administracyjnej, żadnej składki, żadnej prowizji.
- Certyfikat = papierowy zamiennik karty EKUZ, te same prawa i ten sam zakres ochrony
- Wydawany przez NFZ na podstawie ustawy o świadczeniach i Rozporządzenia WE 883/2004
- Akceptowany w UE i EFTA na zasadach identycznych jak fizyczna karta EKUZ
Międzynarodowa nazwa certyfikatu to PRC — Provisional Replacement Certificate. Format dokumentu jest standaryzowany w całej Unii Europejskiej na podstawie Decyzji nr S3 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, dlatego zagraniczny szpital nie może odmówić go z powodu „nieznajomości” formularza.
Użytkownicy często mylą certyfikat z e-certyfikatem (cyfrową wersją w mojeIKP). Zakres jest ten sam, różni się tylko forma — od 31 stycznia 2025 r. e-certyfikat został technicznie zawieszony i NFZ wydaje wyłącznie wersję papierową. Wracamy do tego w sekcji o procedurze.
Kiedy potrzebujesz certyfikatu zastępującego EKUZ?
Certyfikat dostaniesz w pięciu sytuacjach: zgubiona karta, zapomniana w domu, pilny wyjazd, leczenie za granicą i refundacja już poniesionych kosztów. Każdy scenariusz ma trochę inną ścieżkę proceduralną, ale dokument wydawany jest w tym samym trybie administracyjnym.
- Wyjeżdżam w mniej niż 5 dni roboczych i nie mam ważnej karty EKUZ
- Zgubiłem lub skradziono mi kartę EKUZ — w Polsce lub za granicą
- Zapomniałem zabrać kartę z domu i jestem już za granicą
- Karta EKUZ wygasła w trakcie pobytu zagranicą
- Zapłaciłem za leczenie za granicą i chcę ubiegać się o refundację (tryb retrospektywny do 90 dni)
- Potrzebuję dokumentu dla dziecka, którego karta jeszcze nie dotarła
Pilny wyjazd poniżej 5 dni roboczych to najczęstszy scenariusz. NFZ wydaje fizyczną kartę EKUZ standardowo do 5 dni roboczych — w sezonie wakacyjnym do 10. Jeśli wylot jest za 2-3 dni, certyfikat odebrany osobiście w oddziale NFZ rozwiązuje problem od ręki.
Zachorowanie za granicą bez karty wymaga włączenia kogoś bliskiego w Polsce. Wniosek może złożyć pełnomocnik na podstawie pisemnego upoważnienia — odbiera certyfikat papierowy w oddziale NFZ i przesyła Ci skan PDF. Tę procedurę szczegółowo omawiamy w dalszej części artykułu.
- Certyfikat to dokument wyjątkowy — wydawany, gdy karta EKUZ jest niedostępna lub jeszcze nie istnieje
- Najczęstsze trzy sytuacje: pilny wyjazd, zguba karty, refundacja po powrocie
- Wniosek może złożyć pełnomocnik (członek rodziny, znajomy) na podstawie pisemnego upoważnienia
Częsty błąd: użytkownicy myślą, że certyfikat zastępuje stałą kartę EKUZ. Nie zastępuje — po jego wygaśnięciu (maksymalnie 30 dni w trybie prospektywnym) i tak musisz wyrobić właściwą kartę EKUZ, jeśli planujesz kolejne wyjazdy.
Tryb prospektywny vs retrospektywny — dwa scenariusze certyfikatu
Certyfikat ma dwa tryby: prospektywny (max 30 dni do przodu) i retrospektywny (max 90 dni wstecz dla refundacji już poniesionych kosztów). Żaden inny polski poradnik nie pokazuje obu trybów obok siebie — a właśnie ta różnica decyduje o tym, czy odzyskasz pieniądze za leczenie.
Tryb prospektywny to klasyczne „awaryjne EKUZ” — certyfikat wystawiany na okres do 30 dni od daty złożenia wniosku, dla planowanego wyjazdu lub trwającego pobytu. Pokazujesz go lekarzowi za granicą tak, jak pokazałbyś kartę.
Tryb retrospektywny ma zupełnie inny cel: zwrot kosztów leczenia, które zapłaciłeś z własnej kieszeni za granicą. NFZ wystawia certyfikat z datą wstecz — maksymalnie 90 dni od daty złożenia wniosku — co uruchamia procedurę zwrotu kosztów na podstawie faktur i dokumentacji medycznej.
| Aspekt | Tryb prospektywny | Tryb retrospektywny |
|---|---|---|
| Maksymalny okres ważności | 30 dni do przodu od daty wniosku | 90 dni wstecznie od daty wniosku |
| Cel | Ochrona przyszłego lub trwającego pobytu | Refundacja już poniesionych kosztów |
| Typowa sytuacja | Pilny wyjazd, brak karty EKUZ | Powrót z leczenia, faktury w ręku |
| Wymagane dokumenty | Wniosek + dane wyjazdu (kraj, daty) | Wniosek + faktury + dokumentacja medyczna |
| Co dalej | Pokazujesz certyfikat lekarzowi za granicą | Składasz w NFZ z fakturami → procedura refundacji |
| Czas wydania | 5 dni roboczych (online) lub od ręki (osobiście) | 5 dni roboczych + odrębna analiza dokumentów |
Obie ścieżki mają tę samą podstawę prawną — art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach oraz Rozporządzenie WE 883/2004 — ale w praktyce funkcjonują jak dwa różne dokumenty. Jeden chroni Cię na przyszłość, drugi pomaga odzyskać pieniądze za przeszłość.
- Wyjeżdżasz — wnioskuj prospektywnie PRZED wyjazdem (do 30 dni do przodu)
- Wracasz z fakturami — wnioskuj retrospektywnie do 90 dni od wizyty u lekarza
- Po przekroczeniu 90 dni tracisz prawo do refundacji przez NFZ — termin jest sztywny
Tryb retrospektywny dotyczy LECZENIA, którego koszty zapłaciłeś. NFZ refunduje według stawek polskich, nie zagranicznych — odzyskasz znaczną część poniesionych kosztów, ale rzadko 100%. Skala zwrotu zależy od kraju leczenia, rodzaju świadczenia i dokumentacji.
Najczęstsze błędy przy wnioskowaniu o certyfikat
Najczęstszy błąd to wniosek na okres dłuższy niż 30 dni — NFZ odrzuca taki wniosek bezzwłocznie. Limity 30/90 dni nie są negocjowalne; to twarde granice z przepisów wykonawczych.
Sześć pułapek, które wydłużają procedurę o tygodnie:
- Wniosek na okres > 30 dni (prospektywny) lub > 90 dni (retrospektywny) — automatyczna odmowa
- Próba wnioskowania przez ePUAP po 1 stycznia 2026 r. — kanał wyłączony, wniosek nie dotrze
- Brak dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie (legitymacja emeryta, zaświadczenie z UP, dokument rodzica)
- Oczekiwanie e-certyfikatu — od 31 stycznia 2025 r. zawieszony, dostępna wyłącznie forma papierowa
- Przesłanie skanu mailem do szpitala bez poinformowania o trybie — niektóre placówki wymagają oryginału
- Składanie wniosku za pełnomocnika bez pisemnego upoważnienia z podpisem
Wniosek złożony zgodnie z procedurą skraca czas wydania do 5 dni roboczych. Każdy z powyższych błędów dodaje średnio 7-14 dni opóźnienia: wezwania do uzupełnień, ponowne wnioski, korespondencja z oddziałem.
Pan Tomasz — jak nieznajomość trybu retrospektywnego kosztowała 3 200 zł
Scenariusz: Pan Tomasz zachorował we Włoszech podczas wakacji, zapłacił 3 200 zł za prywatną wizytę i leki, wrócił do Polski.
Skutek: Po czterech miesiącach próbował wnioskować o certyfikat retrospektywny, żeby odzyskać pieniądze. Limit 90 dni już minął — NFZ odrzucił wniosek bez rozpatrzenia. Stracił możliwość ubiegania się o refundację.
Z wiedzą o procedurze: Wniosek złożony do 90 dni od wizyty u lekarza pozwoliłby odzyskać znaczną część kwoty (NFZ refunduje wg stawek polskich).
W praktyce: gdy widzisz fakturę z zagranicznej placówki, od razu zapisz w kalendarzu „90 dni od dziś” jako deadline na wniosek. To jedna z tych spraw, w których prokrastynacja kosztuje wprost.
Jak uzyskać certyfikat zastępujący EKUZ — procedura krok po kroku (2026)
Wniosek złożysz przez aplikację mojeIKP albo osobiście w oddziale NFZ. Czas wydania to 5 dni roboczych lub od ręki przy wizycie. To dwie jedyne dostępne ścieżki w 2026 roku — ePUAP i e-certyfikat zostały wyłączone z obiegu.
- Wybierz kanał — mojeIKP (online, czas 5 dni roboczych) albo osobiście w oddziale NFZ (od ręki)
- Przygotuj dane — PESEL, kraj pobytu, daty wyjazdu, status ubezpieczenia, powód wnioskowania
- Online: zaloguj się do mojeIKP → e-zdrowie → Ubezpieczenie zdrowotne za granicą → Wnioski o certyfikaty → wypełnij formularz elektroniczny
- Osobiście: zgłoś się do oddziału lub delegatury NFZ z dowodem osobistym i dokumentem ubezpieczenia (legitymacja emeryta, zaświadczenie ZUS, dokument rodzica dla członków rodziny)
- Odbiór: po złożeniu wniosku online odbierz certyfikat papierowy w wybranym oddziale NFZ — e-certyfikat zawieszony od 31 stycznia 2025 r.
- Sprawdź dane na certyfikacie: imię, nazwisko, PESEL, daty ważności, kraj pobytu
- Zabierz certyfikat ze sobą za granicę albo prześlij wysokiej jakości skan PDF do zagranicznego szpitala
Dokumenty potrzebne do wnioskowania
- Dowód osobisty lub paszport (potwierdzenie tożsamości)
- Dokument potwierdzający ubezpieczenie: zaświadczenie z pracy, legitymacja emeryta, decyzja ZUS, zaświadczenie z UP
- Dla studenta po 26 r.ż. jako członka rodziny: dokument ubezpieczonego rodzica + zaświadczenie z uczelni
- Dla osoby na działalności gospodarczej: zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami zdrowotnymi (ZUS)
- Dla pełnomocnika: pisemne upoważnienie + dowód osobisty pełnomocnika
- Wzór wniosku: Załącznik 22 NFZ (do pobrania z nfz.gov.pl)
ePUAP wyłączony, e-certyfikat zawieszony — pamiętaj!
Od 1 stycznia 2026 r. ePUAP nie obsługuje wniosków o EKUZ ani certyfikat — używaj wyłącznie mojeIKP/IKP albo osobistej wizyty w NFZ. Od 31 stycznia 2025 r. e-certyfikat jest zawieszony technicznie, więc dokument zostanie wydany wyłącznie w formie papierowej w oddziale NFZ. Planuj odbiór: po złożeniu wniosku online i tak musisz pojawić się w oddziale po fizyczny dokument.
Pełnomocnictwo — kluczowe dla osób za granicą
Wniosek może złożyć osoba upoważniona pisemnie. Pełnomocnik dołącza do wniosku swoje upoważnienie z Twoim podpisem oraz własny dowód osobisty. To jedyna sensowna ścieżka, jeśli jesteś już w hotelu w Hiszpanii i potrzebujesz dokumentu w trzy dni.
- Dwa kanały w 2026: mojeIKP (online) i oddział NFZ (osobiście)
- Czas: 5 dni roboczych online albo od ręki przy wizycie osobistej
- Po wniosku online i tak odbierasz papier — e-certyfikat zawieszony do odwołania
- Pełnomocnictwo działa zarówno online (mojeIKP pełnomocnika), jak i osobiście
Linia awaryjna: Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ — 800 190 590 (bezpłatna z Polski, czynna pn-pt 8:00-16:00). Z zagranicy najtaniej dzwonić przez członka rodziny w Polsce albo wysłać e-mail do oddziału NFZ właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania.
Co robić, gdy jesteś już za granicą bez karty EKUZ
Osoba za granicą bez EKUZ może upoważnić bliskiego w Polsce do złożenia wniosku w NFZ i przesłania skanu certyfikatu papierowego. Rozwiązanie szybkie, w pełni legalne, akceptowane przez większość zagranicznych placówek — pod warunkiem dobrej jakości skanu i jasnej komunikacji z personelem szpitala.
- Zadzwoń lub napisz do bliskiego w Polsce — przygotuj swoje dane: PESEL, dane kontaktowe, kraj pobytu, daty
- Bliski składa wniosek w Twoim imieniu na podstawie pisemnego upoważnienia (Załącznik 22 NFZ + pełnomocnictwo)
- Może zrobić to online przez własne mojeIKP (jako pełnomocnik) lub osobiście w oddziale NFZ właściwym dla Twojego miejsca zameldowania
- Po wydaniu certyfikatu papierowego — bliski skanuje dokument (PDF wysokiej jakości) i przesyła Ci mailem
- Przedstaw skan w zagranicznym szpitalu wraz z dowodem tożsamości i numerem telefonu kontaktowego do NFZ
- W razie wątpliwości szpitala — poproś personel o kontakt z polską instytucją łącznikową (Centrala NFZ) na podstawie Decyzji S3
Jest też ścieżka oficjalna: szpital za granicą może sam wystąpić do polskiej instytucji łącznikowej w trybie Decyzji S3 Komisji Administracyjnej. Działa, ale wolniej — odpowiedź potrafi przyjść po kilku dniach roboczych. Dlatego wariant „pełnomocnik w Polsce + skan PDF” jest w praktyce szybszy.
Numer NFZ i kontakty awaryjne
Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ: 800 190 590 (bezpłatna z Polski, czynna pn-pt 8:00-16:00). E-maile do oddziałów wojewódzkich znajdziesz na stronie nfz.gov.pl w zakładce „Oddziały wojewódzkie”. Z zagranicy najsensowniej dzwonić przez członka rodziny — bezpłatny numer 800 nie zawsze działa z roamingu.
Kiedy szpital odmawia akceptacji skanu
Niektóre placówki w Hiszpanii, Włoszech i Grecji w praktyce wymagają oryginału certyfikatu lub bezpośredniego kontaktu telefonicznego z NFZ. Wtedy: (1) zapłać prywatnie i zachowaj wszystkie faktury oraz dokumentację medyczną, (2) po powrocie wnioskuj o certyfikat retrospektywny i refundację. Nie zostajesz bez ochrony — odzyskasz znaczną część kosztów.
- Pełnomocnik w Polsce + skan PDF mailem — najszybsza ścieżka awaryjna
- Zawsze trzymaj telefon 800 190 590 w kontaktach — to Twoja kotwica zaufania w rozmowie ze szpitalem
- Gdy szpital odmawia — płać prywatnie i zbieraj faktury, refundacja w trybie retrospektywnym do 90 dni
Limity certyfikatu — kiedy potrzebujesz polisy turystycznej
Certyfikat pokrywa tylko publiczne leczenie w UE/EFTA — bez transportu do Polski, ratownictwa i prywatnych klinik. Pod kątem zakresu jest klonem karty EKUZ: te same prawa, te same ograniczenia.
Czego certyfikat NIE pokrywa:
- transportu medycznego do Polski (repatriacji)
- ratownictwa górskiego i morskiego
- leczenia w prywatnych klinikach
- leczenia planowanego (wyjazd „na operację”)
- współpłatności wymaganych przez kraj pobytu (np. udział własny we Francji)
- kosztów wykraczających poza zakres publicznego systemu
Te luki wypełnia komercyjna polisa turystyczna. W jednym produkcie łączy: koszty leczenia ponad zakres EKUZ, NNW, OC w życiu prywatnym, ochronę bagażu, assistance i — co najważniejsze finansowo — repatriację.
| Zakres | Certyfikat (i karta EKUZ) | Polisa turystyczna |
|---|---|---|
| Leczenie publiczne w UE/EFTA | Tak (na zasadach kraju pobytu) | Tak (zgodnie z sumą gwarancyjną) |
| Leczenie w prywatnej klinice | Nie | Tak (zwykle bez limitu placówki) |
| Transport medyczny do Polski (repatriacja) | Nie | Tak |
| Ratownictwo górskie / morskie | Nie | Tak (wybrane warianty) |
| NNW (następstwa nieszczęśliwych wypadków) | Nie | Tak |
| OC w życiu prywatnym | Nie | Tak (wybrane warianty) |
| Bagaż, opóźnienie lotu | Nie | Tak (wybrane warianty) |
| Cena | 0 zł | 30-50 zł/tydzień (Europa) |
Kosztów transportu medycznego z zagranicy do Polski certyfikat ani karta EKUZ NIE pokrywają. Repatriacja po wypadku komunikacyjnym czy zawale potrafi pochłonąć cały budżet wakacyjny rodziny — i więcej.
MSZ rekomenduje, by minimalna suma ubezpieczenia kosztów leczenia w Europie wynosiła 250 000 zł. Wyjazdy w góry, na narty czy poza Europę praktycznie wymagają polisy — bez niej ratownictwo górskie i repatriacja w pełni obciążają portfel poszkodowanego.
- Certyfikat to fundament — zapewnia leczenie publiczne w UE/EFTA
- Polisa turystyczna to dach — pokrywa repatriację, ratownictwo, prywatne placówki, NNW i OC
- Dla wyjazdu w góry, na narty albo poza Europę polisa jest praktycznie niezbędna
- Cena polisy: 30-50 zł/tydzień/osoba w Europie — ułamek kosztu jednej wizyty u prywatnego lekarza
Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ to bezpłatna i sprawdzona ścieżka, która chroni Cię przed wyjazdem (tryb prospektywny do 30 dni) lub po powrocie z leczenia (tryb retrospektywny do 90 dni). W 2026 roku wniosek składasz wyłącznie przez mojeIKP albo osobiście w oddziale NFZ — ePUAP został wyłączony, e-certyfikat zawieszony, a fizyczny dokument odbierasz w formie papierowej.
Trzy liczby do zapamiętania: 30 dni (limit prospektywny), 90 dni (limit retrospektywny i deadline na refundację) oraz 800 190 590 (Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ). Te trzy wartości rozwiązują 90% sytuacji kryzysowych związanych z EKUZ.
Jedno zastrzeżenie: certyfikat nie zastępuje polisy turystycznej. Repatriacja medyczna z krajów UE potrafi kosztować kilkadziesiąt tysięcy euro, a ratownictwo górskie i prywatne kliniki wykraczają poza zakres publicznego systemu zdrowia. Polisa turystyczna od 30-50 zł na tydzień zamyka tę lukę.
Porozmawiajmy — bezpłatna konsultacja z ekspertem ubezpieczeniowym pomoże dobrać polisę turystyczną dopasowaną do Twojego wyjazdu, kraju pobytu i profilu ryzyka.
Kluczowe informacje do zapamiętania
- Certyfikat PRC zastępuje kartę EKUZ w nagłych sytuacjach i jest wydawany przez NFZ bezpłatnie dla każdego ubezpieczonego w Polsce.
- Termin 90 dni na złożenie wniosku retrospektywnego jest nieprzekraczalny – jego niedotrzymanie oznacza utratę prawa do refundacji.
- Od 2026 roku jedynymi akceptowanymi kanałami wnioskowania są aplikacja mojeIKP i osobista wizyta w oddziale NFZ.
- Osoba przebywająca za granicą może działać przez pełnomocnika w Polsce – wystarczy pisemne upoważnienie i skan gotowego dokumentu.
- Certyfikat nie obejmuje repatriacji, ratownictwa górskiego ani leczenia w prywatnych klinikach – polisa turystyczna stanowi niezbędne uzupełnienie ochrony.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ?
To bezpłatny dokument wydawany przez NFZ na podstawie art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach zdrowotnych oraz Rozporządzenia WE 883/2004. Potwierdza prawo do niezbędnych, nieplanowanych świadczeń zdrowotnych w krajach UE i EFTA na warunkach identycznych jak fizyczna karta EKUZ. Wydawany jest w wyjątkowych okolicznościach: gdy karta jest niedostępna, zagubiona lub gdy zachodzi potrzeba potwierdzenia uprawnień wstecznie. Jego międzynarodowa nazwa to PRC (Provisional Replacement Certificate) i jest uznawany we wszystkich krajach UE i EFTA.
Jak uzyskać certyfikat tymczasowy EKUZ w 2026 roku?
W 2026 roku dostępne są dwa kanały: aplikacja mojeIKP (zakładka e-zdrowie → Ubezpieczenie zdrowotne za granicą → Wnioski o certyfikaty) oraz osobista wizyta w oddziale lub delegaturze NFZ. ePUAP został wyłączony z obsługi wniosków od 1 stycznia 2026 r. Do wniosku potrzebny jest dowód osobisty i dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne – zaświadczenie z pracy, legitymacja emeryta lub decyzja ZUS. Formularz to Załącznik 22 NFZ dostępny na nfz.gov.pl.
Co zrobić, gdy nie mam przy sobie karty EKUZ za granicą?
Najszybszą ścieżką jest upoważnienie bliskiej osoby w Polsce do złożenia wniosku w Twoim imieniu. Pełnomocnik składa wniosek przez własne mojeIKP lub osobiście w oddziale NFZ, dołączając pisemne upoważnienie z Twoim podpisem i swój dowód osobisty. Po odebraniu certyfikatu papierowego skanuje go i przesyła Ci PDF mailem, który następnie pokazujesz w zagranicznej placówce. Jeśli szpital odmówi akceptacji skanu, zapłać prywatnie i zbieraj faktury – po powrocie przysługuje Ci wniosek o certyfikat retrospektywny i refundację w ciągu 90 dni.
Ile czeka się na certyfikat zastępujący EKUZ?
Przy wniosku złożonym przez mojeIKP certyfikat jest wydawany do 5 dni roboczych – w sezonie wakacyjnym czas ten może wydłużyć się do 10 dni. Przy osobistej wizycie w oddziale NFZ dokument można odebrać od ręki. Warto pamiętać, że nawet po złożeniu wniosku online odbiór certyfikatu wymaga osobistego stawienia się w oddziale, ponieważ od 31 stycznia 2025 r. e-certyfikat jest zawieszony i dokument wydawany jest wyłącznie w wersji papierowej.
Czy certyfikat zastępujący EKUZ jest płatny?
Certyfikat jest całkowicie bezpłatny – kosztuje 0 zł dla każdej osoby objętej publicznym ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. NFZ nie pobiera żadnej opłaty administracyjnej, składki ani prowizji za wystawienie dokumentu. Dotyczy to zarówno trybu prospektywnego, jak i retrospektywnego.
Czy mogę dostać certyfikat zastępujący EKUZ wstecznie po powrocie z zagranicy?
Tak – to właśnie tryb retrospektywny. NFZ wystawia certyfikat z datą wstecz, obejmującą okres leczenia, maksymalnie do 90 dni od daty złożenia wniosku. Certyfikat retrospektywny jest podstawą do uruchomienia procedury refundacji na podstawie faktur i dokumentacji medycznej z zagranicznej placówki. Limit 90 dni jest sztywny i wynika z przepisów – po jego przekroczeniu NFZ odrzuca wniosek bez rozpatrzenia, a możliwość odzyskania kosztów przepada bezpowrotnie.
Czy szpital za granicą zaakceptuje skan certyfikatu wysłany mailem?
Większość zagranicznych placówek publicznych akceptuje wysokiej jakości skan PDF, o ile jest czytelny i dołączysz dowód tożsamości. Jednak część placówek w Hiszpanii, Włoszech i Grecji w praktyce wymaga oryginału lub bezpośredniego kontaktu telefonicznego z NFZ. W razie odmowy rekomendowanym wyjściem jest zapłacenie prywatnie i zachowanie wszystkich faktur oraz dokumentacji medycznej, a następnie złożenie wniosku o certyfikat retrospektywny po powrocie do Polski – do 90 dni od wizyty lekarskiej.
